Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Adina Cimet (ur. 1951)

(ur. 1951 r. w Meksyku) - socjolog, współpracowała z YIVO Institute for Jewish Research w Nowym Jorku. Adina Cimet jest Meksykanką pochodzenia żydowskiego, jej rodzina ma korzenie polskie, ojciec Ruben Cimet (zm. w 2008 r.), znany rzeźbiarz i architekt, pochodził z Hrubieszowa, matka Szoszana jest profesorem socjologii na Uniwersytecie w Meksyku.

Adina Cimet (ur. 1951)

Spis treści

[RozwińZwiń]

Praca naukowa

Tytuł licencjata socjologii uzyskała na UNAM (Universidad Nacional Autónoma de México). Tytuł magistra otrzymała w 1979 r. na podstawie pracy The Ashkenazi Community in Mexico: A Dialogue Among Ideologies, 1912 - 1990 (Społeczność Żydów aszkenazyjskich w Meksyku - dialog między ideologiami, 1912-1990). Tytuł doktora otrzymała w 1997 r. na podstawie pracy Ashkenazi Jews in Mexico: Ideologies in the Structuring of a Community (Żydzi Aszkenazyjscy w Meksyku. Rola ideologii w kształtowaniu społeczności) na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku.
 
Należy do zespołu doradczego studiów judaistycznych na Uniwersytecie Drexel w Filadelfii (The Judaic Studies Program of Drexel University).

Publikuje swoje prace w różnych językach, m. in. angielskim, hiszpańskim i hebrajskim oraz prowadzi wykłady i seminaria w różnych krajach.

Jest autorką projektu edukacyjnego EPYC (Educational Project for Yiddish Culture) When These Streets Heard Yiddish (Kiedy te ulice słyszały język jidysz), który realizowała przy YIVO Institute for Jewish Research w Nowym Jorku. Projekt, skierowany do amerykańskiej młodzieży, jest poświęcony kulturze jidysz w Europie Wschodniej.

Adina Cimet i Lublin

Adina Cimet wybrała Lublin jako miasto pilotażowe do nauczania amerykańskiej młodzieży o życiu Żydów w Europie Wschodniej przed drugą wojną światową. Na przykładzie Lublina pokazuje historię, kulturę i styl życia społeczności żydowskiej posługującej się językiem jidysz. Jej badania obejmują okres odkąd Żydzi pojawili się w Polsce i Lublinie (XIII w.) do Holokaustu.

 

Jadąc, chciałam przede wszystkim zobaczyć Lublin – miasto, o którym myślałam tak długo. To było niesamowite przeżycie, chodzić po miejscach, o których tyle czytałam; rozpoznawać te puste przestrzenie, na których dawniej stały żydowskie domy; widzieć drogę, która przebiega w miejscu, gdzie stała kiedyś synagoga. To było jak kolorowanie czarno-białego rysunku. Spodobał mi się Lublin.
Historia to odpowiedzialność, ”Scriptores” nr 28, Lublin 2003, s. 29.

 

O projekcie "Kiedy te ulice słyszały język jidysz"

Autorski projekt edukacyjny Adiny Cimet EPYC (Educational Project for Yiddish Culture) „When These Streets Heard Yiddish” (Kiedy te ulice słyszały język jidysz) poświęcony jest kulturze Żydów licznie zamieszkujących do II wojny światowej kraje Europy Wschodniej. Na tym obszarze diaspora aszkenazyjska wykształciła specyficzną kulturę żydowską, związaną z językiem i literaturą jidysz. Okres II wojny światowej stał się czasem Zagłady dla milionów europejskich Żydów. Wraz z nimi zniszczona została także w dużym stopniu ich kultura. Po wojnie język jidysz już nigdy nie wrócił do pozycji „języka ulicy”. Obecnie, pomijając środowiska chasydzkie, znany jest tylko nielicznej grupie osób.

Projekt EPYC skierowany jest głównie do młodzieży w wieku 16-18 lat - dzieci żydowskich emigrantów z Europy Wschodniej. Ma na celu przybliżenie realiów życia codziennego ich przodków, historię i kulturę jidysz. Projekt jest pomyślany jako podróżująca biblioteka, zawierająca różnorodne materiały informacyjne i edukacyjne: multimedialne materiały dźwiękowe i wizualne, mapy i zdjęcia oraz materiały dla nauczycieli – konspekty zajęć i podstawową wiedzę na temat regionu. Uzupełnieniem biblioteki jest strona internetowa projektu.

W projekcie Adiny Cimet bardzo ważną rolę odgrywa Lublin jako jeden z ważniejszych żydowskich ośrodków w Europie. Zamieszkująca Lublin na przestrzeni kilku wieków społeczność żydowska stworzyła m. in. Wielką Synagogę, drukarnie hebrajskie i Uczelnię Mędrców Lublina. To w Lublinie funkcjonował Sejm Czterech Ziem, który umożliwiał mniejszości żydowskiej zachowanie w ramach Rzeczypospolitej autonomii i własnego prawa. W Lublinie na ulicy Szerokiej 28 mieszkał jeden z najsłynniejszych cadyków chasydzkich Jakub Izaak Horowic, zwany Widzącym z Lublina. Twórczość wielu pisarzy i poetów jest inspirowana Lublinem, bądź dotyczy miasta, np. powieści i opowiadania Isaaca Bashevisa Singera czy poezja Jakuba Glatsztejna.

Historia społeczności żydowskiej w Lublinie jest bogatą w treść opowieścią, zawierającą istotne elementy kultury jidysz. Stanowią one w projekcie Adiny Ciment punkty przecinania się wielu wątków tematycznych zawartych w prezentowanych przez nią materiałach.

Projekt został zrealizowany w nowojorskim Instytucie YIVO, założonym w 1925 roku w Wilnie, najważniejszym na świecie centrum badań nad językiem, literaturą i kulturą jidysz.

Materiały Ośrodka dotyczące Adiny Cimet

Promocja książki "Jewish Lublin. A Cultural Monograph"

Na początku listopada 2009 Adina Cimet razem ze swoją mamą przyjechała do Lublina. Była to jej druga wizyta w Lublinie. W Ośrodku "Brama Grodzka – Teatr NN" odbyła się promocja książki Adiny Cimet "Jewish Lublin. A Cultural Monograph". 

Podczas promocji Adina Cimet wygłosiła wykład dotyczący miejsca Lublina w żydowskiej kulturze.

 
 
Podczas spotkania czytany był wiersz Jakuba Glatsztejna w jidysz przez Adinę Cimet i w języku polskim przez Witolda Dąbrowskiego.
 
Adina Cimet udzieliła także wywiadu, w którym opowiada dlaczego zajęła się projektem edukacyjnym EPYC i jakie są jej związki z Lublinem.
 
 
 

Publikacje Adiny Cimet

 
  1. Ambivalence Acknowledged: Jewish Identities and Language Struggles in Contemporary Mexico, [w:] Roniger and Herzog, The Collective and the Public in Latin America, Cultural Identities and Political Order, Sussex Academic Press, 2000.
  2. Ashkenazi Jews in Mexico: Ideologies in the Structuring of a Community, SUNY Press, 1997.
  3. A War of Ideas: The Struggle for Ideological Control of Jewish Schools in Mexico City, 1940-1951, rocznik YIVO, 1995.
  4. Between the Undying Authoritarianism and the Unborn Democracy: Communal Organization in Ashkenazi Mexico, 1997-1998, Shofar, “The Jewish Diaspora of Latin America”, t.19, nr 3, 2001.
  5. Contemporary Jewish Identity in Mexico, Encyclopedia of the Jewish Diaspora, t. 2, 2008.
  6. Dancing Around the Political Divide: Between the “legal” and the “Regal” in the Mexican Jewish Community, [in:] Agosin, Memory, Oblivion and Jewish Culture in Latin America, Texas Univ. Press, 2005.
  7. EPYC Program of Jewish Education, YIVO, New York, (7 vol.), Life and Culture of Eastern European Jews until WWII, for teachers and students.
  8. History of Jewish Migration to Mexico, Encyclopedia of the Jewish Diaspora, t. 2, 2008.
  9. Identidades y Modernidades, [in:] Historia y Grafia, Identidades Judias en la Modernidad, Num. 28, Universidad Iberoamericana, 2007.
  10. Ideologias, poder y conflictos: la comunidad Judia Ashkenazi de Mexico, Gilberto Conde Zambada (transl.), Revista Mexicana de Sociologia, 4-94, 1994.
  11. Incomplete Allowance: Jews as a Minority in Mexico, E.I.A.L., t. 8, nr 2, 1997.
  12. Jewish Lublin. A Cultural Monograph, Lublin 2009.
  13. Jews as a Minority in Mexico, Canadian Journal of Latin American and Caribbean Studies, t. 20, nr 39-40, 1995.
  14. La Autonomia India, Equis, Cultura y Sociedad, Derechos Humanos, nr 8, 1998.
  15. Laceracion Cultural en Mexico: perdida e invisibilidad de los idiomas indigenas, Estudios Latinoamericanos, Numero Extraordinario, 2006.
  16. Lenguas Silenciadas que siguen hablando, [in:] Cassigoli and Millan, Ejercicios de Traansdisciplina, UNAM, Mexico, 2008.
  17. Maavakim Achronim shel Ideologiot haolam - hayashan bemeretz achar zehut vekoach kehilati: Comunistim neged Bundistim keneged Tzionim be Meksiko, [in:] Medin and Rein, Meksiko, leachar hamaapeicha, Tel Aviv University, 1999.
  18. Nacionalismo y Lengua: los Judios Ashkenazitas en Mexico, 1940-1950, Revista Mexicana de Sociologia, t. 58, nr 4, 1996.
  19. Nationalism and the question of Language – ( When the language I have learnt I must now forgo…), “The Journal of Culture and Society”, t. 95, nr 3, 1995.
  20. Symbolic Violence and language; Mexico and Its Uses of Symbols, [in:] Climo and Cattell, Social Memory and History, Alta Mira Press, 2002.
  21. The Last Battle of Old - World Ideologies in the Race for Communal Power: Communists vs. Bundists vs. Zionists in Mexico, The Latin American Diaspora, Univ. of Alabama Press, LAJSA, 1994.
  22. Eli de Gortari, Adina Cimet, University text in Logic, [in:] Juan Manuel Canibe (ed.), UNAM, Mexico, 1974–1976.
  23. When these street heard Yiddish, complement to the EPYC materials, 2004.

 

Niewydane:

  1. A Dual challenge: recreating the memory of Yiddish-speaking Jewry in Eastern Europe and facing institutional forgetfulness, American Anthropological Association, 2005.

W przygotowaniu:

  1. To Hold out against Silence, Analysis of Izkor’s Book Legacies, 2009.