Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Getto na Podzamczu – granice i obszar

Getto na Podzamczu – granice i obszar

Pierwsze miesiące 1941 roku przyniosły zaostrzenie polityki władz niemieckich względem ludności żydowskiej na terenie całego Generalnego Gubernatorstwa (GG). Postępujący wówczas proces gettoizacji objął wiele miast i miasteczek, jak chociażby Kraków, Radom, Częstochowa czy Kielce. W tym czasie utworzono również getto w Lublinie. Poza terenem dzielnicy mogła pozostać jedynie nieliczna grupa Żydów, którzy otrzymali od władz niemieckich specjalne zezwolenie lub byli skoszarowani na placówkach pracy. Wśród uprzywilejowanych znaleźli się niektórzy radni i urzędnicy Judenratu, lekarze, jak również wybrani rzemieślnicy, którzy pracowali na indywidualne zlecenie Niemców. W kolejnych miesiącach warunki egzystencji dla większości Żydów znacznie się pogorszyły, na co wpływ miała epidemia tyfusu, prowadząc do wzrostu liczby zgonów. Wielu mieszkańców getta żyło na skraju ubóstwa, a Judenrat przy stale kurczących się dostawach żywności i środków finansowych, nie był w stanie zatrzymać zaostrzającej się pauperyzacji. Pomimo skrajnie trudnych warunków lubelscy Żydzi nie umierali na ulicach, lecz śmierć przychodziła po cichu do domu. Sytuacja nie uległa poprawie do początku 1942 roku, gdy nastąpił podział getta na części A i B.

Czytaj więcej

Ida Gliksztejn (1906-1997)

Ida Gliksztejn (1906-1997)

Ida Gliksztejn, secundo voto Weber, tertio voto Jarkoni, urodziła się 18 lutego 1906 roku w Józefowie nad Wisłą, zmarła 31 stycznia 1997 roku w Ramat ha-Szaron w Izraelu. Nauczycielka, autorka obszernego pamiętnika z lubelskiego getta.

Czytaj więcej

Judenrat w Lublinie

Do wybuchu II wojny światowej interesy społeczności żydowskiej w Polsce reprezentowały Gminy Wyznaniowe (GW), które pełniły role samorządu. W warunkach okupacyjnych GW zostały podporządkowane niemieckiej administracji cywilnej, a następnie na terenie Generalnego Gubernatorstwa (GG) zostały przekształcone w rady żydowskie – (judenraty). Proces tworzenia judenratów trwał do początku 1940 roku. W pierwszych dniach wojny Lublin opuścili niektórzy członkowie GW, co wymusiło reorganizację instytucji. Od połowy września organem reprezentującym interesy społeczności żydowskiej został Zarząd GW. Pod koniec stycznia 1940 roku na polecenie niemieckiej administracji cywilnej utworzono Judenrat, w którego skład weszli w większości dotychczasowi członkowie Gminy Żydowskiej. Zadaniem Judenratu z jednej strony było zapewnienie dopływu robotników przymusowych, reagowanie na zagrożenia wynikające z postępującego procesu pauperyzacji i pogarszającej się sytuacji sanitarno-higienicznej, a z drugiej – rola „pasa transmisyjnego”, za pośrednictwem którego na teren getta docierały zarządzenia i wytyczne władz niemieckich. Przede wszystkim miał realizować nakazy władz. Szczególnie tragiczna rola przypadła Judenratowi w trakcie likwidacji lubelskiego getta na Podzamczu, gdy został włączony w proces wysiedlenia ludności żydowskiej.

 

Czytaj więcej

Teatr Provisorium

Teatr Provisorium

Teatr alternatywny wywodzący się z nurtu kultury studenckiej. Grupę założyli w 1971 roku studenci filologii polskiej: Stefan Aleksandrowicz, Wiesław Kaczkowski, Jan Twardowski. Pierwszą premierą w reżyserii Janusza Opryńskiego – do dziś (2013) dyrektora artystycznego teatru – była realizacja przedstawienia W połowie drogi wg Ferdydurke Witolda Gombrowicza w 1976 roku.

 

Czytaj więcej

Leszek Wiśniewski (ur. 1955)

Leszek Wiśniewski (ur. 1955)

Dziennikarz, publicysta, reżyser i scenarzysta filmów dokumentalnych, realizator programów telewizyjnych. Uczestnik finałów ogólnopolskich festiwali i wielu publicznych pokazów filmowych, wielokrotnie nominowany do nagród.

 

Czytaj więcej