Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Joseph Dakar (Józef Zakrojczyk)

Joseph Dakar (Józef Zakrojczyk)

Joseph Dakar (Józef Zakrojczyk) (ur. 27 maja 1948 roku w Wałbrzychu) – kiedy miał dwa lata, wyjechał razem ze swoją matką do Izraela. Ukończył prawo na Uniwersytecie w Jerozolimie. Pracuje jako prawnik w Izraelu. W roku 2000 zaangażował się w działania Ziomkostwa Lubelskiego w Izraelu, a w latach 2003–2017 był przewodniczącym Organizacji Żydów Lubelskich w Izraelu. Mieszka w Tel-Awiwie, ma żonę i 2 synów. Honorowy Ambasador Lublina.

Czytaj więcej

Żydowski Komitet Ziomków Lubelskich

Żydowski Komitet Ziomków Lubelskich

Żydowski Komitet Ziomków Lubelskich w Polsce powstał 11 listopada 1946 roku w Lublinie jako ogólnokrajowa organizacja, mająca skupiać mieszkających w Polsce Żydów pochodzących z Lublina. Do 1948 roku posiadał wiele kół lokalnych, głównie na Dolnym Śląsku i w zachodniej Polsce. Najważniejszym wydarzeniem zorganizowanym przez ziomkostwo był zjazd w Lublinie, który odbył się w dniach 7–8 września 1947 roku. Po zjeździe więzy łączące lubelską centralę z lokalnymi kołami zaczęły słabnąć, a działalność samej organizacji coraz bardziej utrudniały problemy natury finansowej i organizacyjnej. Mimo to w latach 1948–1949 ziomkostwo przeprowadziło wiele działań mających na celu upamiętnienie Żydów lubelskich zamordowanych podczas II wojny światowej oraz ratowanie materialnego dziedzictwa żydowskiego w mieście. Organizacja została rozwiązana w 1950 roku.

Czytaj więcej

Ochronka żydowska Grodzka 11 – upamiętnienie i działania edukacyjne

Ochronka żydowska Grodzka 11 – upamiętnienie i działania edukacyjne

Ochronka została utworzona w 1862 roku przez Gminę Wyznaniową Żydowską w celu roztoczenia opieki nad potrzebującymi sierotami i osobami starszymi. Siedzibę zlokalizowano na Starym Mieście przy ulicy Grodzkiej 11. Pod tym adresem placówka funkcjonowała do marca 1942 roku, kiedy policja niemiecka dokonała jej likwidacji, mordując dzieci i ich opiekunki w masowej egzekucji na terenie kopalni piasku w dzielnicy Tatary.

Czytaj więcej

Symcha Wajs (1911-1999)

Symcha Wajs (1911-1999)

Symcha Wajs (ur. 24 kwietnia 1911 w Piaskach koło Lublina, zm. 9 września 1999 w Warszawie) - lekarz stomatolog, pracownik naukowy, działacz społeczny, członek zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, przewodniczący Kongregacji Domów Modlitwy w Polsce, opiekun żydowskiego domu starców, pierwszy prezes Fundacji Cmentarza Żydowskiego w Warszawie „Gęsia”, działacz na rzecz upamiętnienia historii Żydów w Lublinie.

Czytaj więcej

Historia lubelskiego księgarstwa

Historia lubelskiego księgarstwa

Historia wzlotów i upadków lubelskiego księgarstwa jest historią świetności i upadków miasta Lublina. Po pomyślnym dla rozwoju księgarstwa wieku XVI nadeszło załamanie koniuktury spowodowane wojnami, zarazą i ograniczeniami nakładanymi na handel książką przez kontrreformację. Załamanie, które stało się faktem w drugiej połowie XVII wieku, zostało przezwyciężone dopiero pod koniec XVIII wieku. Następne stulecie było czasem nieustannego rozwoju pomimo przeszkód wynikających z trudnej sytuacji politycznej kraju.

Czytaj więcej

Tadeusz Münch (1919-1995)

Muzyk, absolwent warszawskiego konserwatorium w klasie klarnetu. Klarnecista Filharmonii Lubelskiej.  Grał m.in. z Naszą Siódemką i w Lubelskiej Orkiestrze Kameralnej pod dyrekcją Zygmunta Szczepańskiego. Wraz ze swoją orkiestrą grywał w lubelskich restauracjach.

Czytaj więcej

Walki o Lublin w lipcu 1944 roku

21 lipca 1944 roku dowództwo Armii Czerwonej wydało gen. Konstantemu Rokossowskiemu, dowódcy 1 Frontu Białoruskiego, rozkaz skierowania głównego uderzenia na Lublin, a nie jak wcześniej planowano Siedlce. Lublin miał być zdobyty przed 26–27 lipca, czego wymagała sytuacja polityczna i interesy niezależnej, demokratycznej Polski.  Lublin został wybrany na siedzibę właśnie utworzonego Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Rozkaz zdobycia miasta został wykonany błyskawicznie.

 

Czytaj więcej

JAZZ

JAZZ

Wczesna historia jazzu w Polsce sięga lat 20. Przedwojenna tradycja odżyła po wojnie, także w Lublinie, gdzie grał kwartet Tadeusza Müncha. Powstawały młode zespoły, np. Bemol czy Jazz Group UMCS. W Lublinie odbywały się Lubelskie Spotkania Wokalistów Jazzowych, goszczące wybitnych muzyków z Polski i zagranicy. Na antenie Radia Lublin (od 1972 roku) Witold Miszczak prezentował artystów jazzowych w audycji „Jazz i Jazzmani”.

Czytaj więcej

Tumulty i procesy o mord rytualny w Lublinie w XVII w.

Tumult (łac. tumultus – zgiełk) – zamieszki wywołane przez wiele osób; w okresie I Rzeczpospolitej najczęściej na tle wyznaniowym, połączone z bezczeszczeniem przedmiotów kultu, niszczeniem mienia prywatnego, a nawet ofiarami śmiertelnymi.

Procesy o mord rytualny – postępowanie sądowe oparte na fałszywym przekonaniu, zgodnie z którym wyznawcy judaizmu potrzebują krwi chrześcijan do celów kultowych.

Czytaj więcej

Historia gminy żydowskiej w Lublinie (XIV–XIX w.)

Historia gminy żydowskiej w Lublinie (XIV–XIX w.)

Najstarsze wzmianki o osiedlaniu się Żydów w Lublinie pochodzą z 1336 r., w tym czasie król Kazimierz Wielki zezwolił Żydom zamieszkać na przedmieściu Piaski. Wkrótce, w drugiej połowie XV w., pojawiły się pierwsze wzmianki o zorganizowanej reprezentacji żydowskich mieszkańców miasta – gminie.

Czytaj więcej