Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” jest samorządową instytucją kultury działającą w Lublinie na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i edukacji. Jej działania nawiązują do symbolicznego i historycznego znaczenia siedziby Ośrodka - Bramy Grodzkiej, dawniej będącej przejściem pomiędzy miastem chrześcijańskim i żydowskim, jak również do położenia Lublina w miejscu spotkania kultur, tradycji i religii.

Częścią Ośrodka są Dom Słów oraz Lubelska Trasa Podziemna.

Grabież mienia Żydów lubelskich podczas „Akcji Reinhardt”

Grabież mienia Żydów lubelskich podczas „Akcji Reinhardt”

W wyniku masowej eksterminacji ludności żydowskiej pozostawały po niej dobra materialne, które zgodnie z hitlerowskim ustawodawstwem przechodziły na własność państwa niemieckiego. Ubrania i rzeczy codziennego użytku przekazywane były do Głównego Urzędu Gospodarczo-Administracyjnego SS (WVHA), a za jego pośrednictwem rodzinom niemieckim, które ucierpiały wskutek działań wojennych. Rzeczy gorszej jakości były wystawiane na aukcje, na których towar mogły nabyć np. polskie rodziny. Kosztowności i dewizy deponowano w Banku Rzeszy. Punktem odniesienia w poniższym tekście jest Lublin oraz wybrane miejsca związane z eksterminacją Żydów w ramach akcji „Reinhardt”.

Czytaj więcej

Przesiedlenia ludności żydowskiej w okupowanym Lublinie do czasu utworzenia getta

Przesiedlenia ludności żydowskiej w okupowanym Lublinie do czasu utworzenia getta

Funkcjonowanie dzielnicy żydowskiej na Podzamczu podczas okupacji można podzielić na cztery okresy. Pierwszy rozpoczął się w momencie wkroczenia wojsk niemieckich do Lublina i trwał do marca 1941 roku. Drugi okres rozpoczyna rozporządzenie wydane przez gubernatora dystryktu lubelskiego Ernsta Zörnera, na mocy którego utworzono getto. Trzeci okres rozpoczął się na przełomie 1941 i 1942 roku, gdy Niemcy wprowadzili  podział getta na części A i B. Ostatni okres funkcjonowania getta rozpoczął się z 16 na 17 marca 1942 roku i był początkiem realizacji akcji "Reinhardt".

Czytaj więcej

Obóz zagłady w Sobiborze

Obóz zagłady w Sobiborze

Obóz zagłady w Sobiborze zlokalizowany został w dystrykcie lubelskim w niedużej odległości od Chełma i Włodawy. Budowę obozu w Sobiborze rozpoczęto na przełomie zimy i wiosny 1942 r. Powierzchnia obozu wynosiła ok. 50 ha. Był to największy obóz spośród obozów włączonych w akcję "Reinhardt".

Czytaj więcej

Muzeum - Miejsce Pamięci w Bełżcu

Muzeum - Miejsce Pamięci w Bełżcu

Obóz zagłady w Bełżcu był pierwszym obozem, w którym Niemcy zastosowali stacjonarne komory gazowe do uśmiercania Żydów, stając się tym samym „laboratorium” dla kolejnych obozów zagłady wykorzystanych w ramach akcji „Reinhardt”.

Szacuje się, że w obozie zagłady w Bełżcu zginęło ok. 450 000 osób, przede wszystkim Żydów z Polski, ale też z Niemiec, Austrii, Czech i Słowacji.

Czytaj więcej

Obóz zagłady w Bełżcu

Obóz zagłady w Bełżcu

Obóz zagłady w Bełżcu został zlokalizowany na styku trzech dystryktów: lubelskiego, krakowskiego oraz Galicja, przy trasie kolejowej łączącej Lublin ze Lwowem. W niedużej odległości od Bełżca znajdowała się Rawa Ruska, która stanowiła ważny węzeł komunikacyjny. Niemcy szacowali, iż teren tych trzech dystryktów zamieszkuje co najmniej 1 mln Żydów. Bełżec stał się pierwszym obozem zagłady akcji „Reinhardt”, będący obozem eksperymentalnym.

Czytaj więcej

Julia Hartwig – wiersze o Lublinie

Julia Hartwig – wiersze o Lublinie

Motyw rodzinnego miasta pojawia w wielu utworach Julii Hartwig. Elegia lubelska jest najbardziej znanym i najczęściej cytowanym w kontekście Lublina utworem poetki.Wiersz Niepotrzebne skreślić dotyczy całej rodziny Hartwigów, Przywoływanie Julia Hartwig poświęciła matce, Marii, natomiast Na cześć moich braci, Pamięci W. i Siostra rodzeństwu. Utwór Koleżanki ściśle dotyczy szkolnych lat poetki. W wierszach Elegia lubelska, Odwiedziny, Pamięci Czechowicza pojawia się postać Józefa Czechowicza.
W 2009 roku z okazji nadania poetce Honorowego Obywatelstwa Miasta Lublina oraz z okazji przyznania jej nagrody Kamień, oraz w 2011 roku z okazji 90. rocznicy urodzin Julii Hartwig, Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” wydał okolicznościowe tomiki wierszy zatytułowane Powroty. Tomiki zawierają „lubelskie” wiersze Julii Hartwig: Elegia lubelska, Niepotrzebne skreślić, Przywoływanie, Na cześć moich braci, Pamięci W., Siostra, Koleżanki, W drodze, Lublin 1946, Victoria, Odwiedziny, Pamięci Czechowicza, Powrót do domu dzieciństwa, oraz wiersz *** [Mówi akacja z dzieciństwa].
W 2017 roku lubelskie wiersze Julii Hartwig zostały wydane w nowej szacie graficznej oraz w nowym układzie w tomie Koleżanki i inne wiersze lubelskie.
 

Czytaj więcej