05.05.2019

05.05.2019

PA.RA nominowana w plebiscycie Wydarzenia Kultury "Strzały 2018"

 

PA.RA nominowana w plebiscycie "Gazety Wyborczej" Wydarzenia Kultury "Strzały 2018". Przy tej okazji przypominamy i podsumowujemy ten rozległy projekt. Zapowiadamy też plany na przyszłość.

Czym jest gazeta bez swoich czytelników? Pisze się zawsze dla kogoś, a największa satysfakcja autora to spotkanie z czytelnikami. Gazeta „PA.RA” powstała z okazji lubelskich obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę.

 

Gazeta „PA.RA” była wydawana przez Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”. Jej hasło to „Inspiruje nas wolność”. Łączny nakład to 66 000 egzemplarzy. 18 numerów (wydanie specjalne i 17 numerów regularnych), ponad 250 artykułów, około 20 autorów. Wszystko to, by opowiedzieć o ostatnich 100 latach historii Lublina. Na pytanie czym jest PA.RA redakcja odpowiadała słowami Tomasza Pietrasiewicza, dyrektora Ośrodka i inicjatora projektu: Chcemy w tej gazecie wskrzesić i pokazać „ducha wolności”, jaki panował w Lublinie przez ostatnich 100 lat.

 

Redakcja PA.RY, pod przewodnictwem Małgorzaty Domagały, podejmowała różne tematy: dwa numery poświęcono sylwetkom ważnych dla historii Lublina kobiet oraz sprawom praw kobiet, osobny numer poświęcony został Czechowiczowi, były numery poświęcone architekturze i urbanistyce, nieodkrytym miejscom na mapie Lublina, przemysłowi naszego miasta, wydarzeniom lubelskiego lipca 1980, tajnemu nauczaniu. „PA.RA" nie bała się też tematów najtrudniejszych - przypominała o Zagładzie lubelskich Żydów i okrucieństwach II wojny światowej. W wielu artykułach wracano też do kontekstu i skutków samego odzyskania niepodległości i roli Lublina w tych wydarzeniach za sprawą Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej.

 

Ważnym elementem opowieści o historii Lublina - tej dawnej i tej współczesnej - były także działy stałe: felietony o. Tomasza Dostatniego, wiersze poetek i poetów pokolenia niepodległości w wyborze prof. Pawła Próchniaka (rubryka „słowa są wolne”), przeglądy retro-prasy, osobny dział poświęcony wyłącznie Krakowskiemu Przedmieściu - najbardziej reprezentacyjnej części miasta, gdzie miało miejsce wiele historycznych wydarzeń. „PA.RA” to też niezwykłe i nieoczywiste „Zdjęcia z historią” i historie mówione.

 

Te ostatnie nie były jedynym rodzajem ukazujących się w piśmie wspomnień: od samego początku redakcja zachęcała lublinian do opowiadania historii rodzinnych. I takie opowieści znalazły się w „PA.RZE”: tragiczne losy Poli Chrostowskiej, fundatorzy i aktywiści z rodziny Sobieszczańskich czy bagaż sukcesów kolarskich Tadeusza Tuory.

 

Także i współczesne tematy znalazły swoje miejsce w „PA.RZE”. Jak pisał Tomasz Pietrasiewicz: (…) wielu młodych ludzi tu mieszkających „miało parę” i „ciśnienie” do angażowania się w ważne sprawy, ale też realizowania swoich marzeń i zmieniania świata. Dlatego częścią tej opowieści będzie również pokazanie tych, którzy dzięki odzyskanej w 1989 roku wolności mogli rozwinąć skrzydła i dokonać wspaniałych rzeczy.

 

Tę misję „PA.RA” spełniała przede wszystkim przy pomocy komiksu, który dla każdego numeru przygotowywali Maciej Pałka i Maciej Tuora. Każdy komiks był prezentacją osoby, która poświęciła się swojej pasji: niezależnie czy był to nowy cyrk, hip-hop, poezja, murale, grafitti czy dziennikarstwo. Jeden z tych komiksów trafił także, jako element zadania, do podręczników z j. polskiego. Ponadto redakcja współpracowała z młodymi autorami z czasopisma „Sensor”, które działa przy III LO im. Unii Lubelskiej. Ważnym elementem były też wywiady „PA.RY”. Najbardziej poczytnym artykułem online była rozmowa z nauczycielem Krzysztofem Styczyńskim „Czy patriota śpi w pościeli z orłem?”, ale udało się także porozmawiać z Przemysławem Staroniem (Nauczycielem Roku 2018), blogerką Pauliną Mikułą czy regionalistą Volodymyrem Dyshlevukiem.

 

„PA.RĘ” można było pobrać za darmo z niemal 70 lokalizacji na terenie Lublina. Jej punkty dystrybucji mieściły się w szkołach, na uniwersytetach, w bibliotekach, ale też w instytucjach kultury i kawiarniach. Online, mimo że od początku był to poboczny kanał komunikacji, udało się zgromadzić ponad 14 000 czytelników. Według informacji Domu Słów „PA.RĘ” kolekcjonowały także osoby z innych miast i krajów, które miały lubelskie korzenie. Pismo trafiło m. in. do Gdańska, Lubania, Warszawy. Plakat z „PA.RY” autorstwa Piotra Nazaruka stał się jednym z niepisanych symboli 100-lecia praw wyborczych Polek. Numer specjalny „PA.RY” w nakładzie 10 000 egzemplarzy trafił do uczestników koncertu „Siła kobiet” organizowanego przez Centrum Kultury w Lublinie.

 

Ze względu na niezwykle ciepłe przyjęcie projektu wśród lublinian Ośrodek „Brama Grodzka - Teatr NN” podjął decyzję, że „PA.RA” będzie powracać przy okazji ważnych wydarzeń rocznicowych. Najbliższy numer ukaże się 4 czerwca 2019 roku, w trzydziestą rocznicę wyborów czerwcowych.

Grzegorz Jędrek

PA.RA w wersji on-line