21.06.2017

21.06.2017 - 22.06.2017

Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Żydzi w historii i kulturze Lublina – przeszłość, pamięć i teraźniejszość”

W dniach 21 - 22 czerwca 2017 r. odbędzie się Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Żydzi w historii i kulturze Lublina – przeszłość, pamięć i teraźniejszość”, w której udział wezmą pracownicy Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN". W imeniu organizatorów i prelegentów serdecznie zapraszamy.
Organizatorzy konferencji:
Miasto Lublin
Zakład Kultury i Historii Żydów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej
Pracownia Literatury Polsko-Żydowskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
 
Opis konferencji:
Lublin jest miastem, w którym przez wiele wieków rozwijała się i kwitła kultura żydowska. Pierwsze zachowane wzmianki o osadnictwie żydowskim w mieście sięgają lat 30. XIV wieku, a więc niemal czasu nadania Lublinowi praw miejskich, których rocznicę będziemy świętować. To w Lublinie obradował w stuleciach XVI-XVIII Waad Arba Aracot, czyli Sejm Czterech Ziem – najwyższy organ autonomii żydowskiej w Rzeczypospolitej, istniały wspaniałe synagogi i liczne domy nauki, funkcjonowały drukarnie hebrajskie. W okresie swojej świetności miasto było nierzadko nazywane Jerozolimą Królestwa Polskiego, a także „żydowskim Oxfordem” ze względu na wysoki poziom nauczania w tutejszej jesziwie oraz imponujący poziom edytorski miejscowych drukarni wydających święte księgi w języku hebrajskim.
 
Druga wojna światowa sprawiła, że miasto będące przez wieki przystanią dla wielu Żydów, stało się za sprawą niemieckich okupantów jednym z najstraszniejszych miejsc kaźni. W 1941 roku na terenie dzielnicy żydowskiej utworzono getto, a na obrzeżach miasta, na Majdanku, obóz koncentracyjny, który pełnił także funkcję obozu śmierci. Zagładzie ulegli nie tylko mieszkańcy, ale niemal cała infrastruktura żydowskiego miasta. Nic dziwnego, że Lublin zaraz po zakończeniu wojny zaczął być postrzegany na świecie niemal wyłącznie przez pryzmat Majdanka.
 
Po wojnie, mimo, iż przez krótki czas (od lipca 1944 do stycznia 1945) miasto pełniło funkcję centralnego ośrodka żydowskiego na oswobodzonych od Niemców ziemiach polskich w wyniku zaniedbań oraz czynników politycznych wiedza o żydowskiej przeszłości Lublina uległa zatarciu w tkance miasta i pamięci mieszkańców. Na szczęście w ciągu ostatnich dwudziestu pięciu lat w mieście zrodziło się wiele inicjatyw mających na celu przywołanie pamięci o żydowskim Lublinie. Dzięki nim udział Żydów w różnych aspektach dziejów miasta na przestrzeni wieków i ich tragiczny los w czasie Zagłady jest dość dobrze znany, ale mimo to zasługuje na stałe przypominanie i upamiętnianie.
 
Konferencja „Żydzi w historii i kulturze Lublina – przeszłość, pamięć i teraźniejszość” będzie miała wymiar interdyscyplinarny. Jej program uwzględnia takie obszary badań jak historia, historia sztuki, prasoznawstwo, literatura i in. Adresatem wydarzenia są mieszkańcy Lublina oraz turyści z Polski i zagranicy zainteresowani tematyką żydowską.
 
 
PROGRAM KONFERENCJI:
 
21 czerwca 2017 r. 
OTWARCIE KONFERENCJI
10:00-11:00 
• dr Krzysztof Żuk, Prezydent Miasta Lublin 
• dr hab. Adam Kopciowski, kierownik Zakładu Kultury i Historii Żydów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej 
• prof. dr hab. Sławomir Jacek Żurek, kierownik Pracowni Literatury Polsko-Żydowskiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
 
 
WYKŁAD INAUGURACYJNY
• prof. dr hab. Henryk Gmiterek (UMCS), Żydzi w przestrzeni miejskiej Lublina w XVI-XVIII wieku
 
 
Sesja pierwsza 
OBLICZA ŻYDOWSKIEGO LUBLINA
11:00-12:30 
Moderator: prof. dr hab. Sławomir Jacek Żurek (KUL) 
• dr Hanna Węgrzynek (Muzeum Historii Żydów Polskich „POLIN”), Spór o mur – o siedemnastowiecznym zatargu pomiędzy lubelskimi Żydami a franciszkanami 
• prof. dr hab. Marcin Wodziński (UWr), Chasydyzm w Lublinie: Perspektywa geograczno-historyczna 
• dr Agata Rybińska (UMCS), Śladami lubelskich Żydówek (z XIX i początku XX wieku) 
Dyskusja 
12:30-13:00 
Przerwa kawowa
 
 
Sesja druga 
SYNAGOGA I CMENTARZE LUBELSKICH ŻYDÓW
13:00-14:30 
Moderator: prof. dr hab. Marcin Wodziński (UWr) 
• mgr Krzysztof Mucha, „Restauracya Bóżnicy Wielkiej” w Lublinie 
• dr hab. Andrzej Trzciński (UMCS), Stary cmentarz żydowski w Lublinie w ikonograi 
• mgr Paweł Sygowski, Nowy cmentarz żydowski w Lublinie – kilka uwag badawczych 
Dyskusja
 
 
Sesja trzecia 
ŻYCIE CODZIENNE W PRZEDWOJENNYM POLSKO-ŻYDOWSKIM LUBLINIE
16:00-17:30 
Moderator: prof. dr hab. Monika Adamczyk-Garbowska (UMCS) 
• prof. dr hab. Konrad Zieliński (UMCS), O relacjach polsko-żydowskich w Lublinie w XX wieku (do 1939 roku) 
• mgr Patrycja Wieleba (UMCS), Fajga, Jaa, Abuś, Natan, Marian – o imionach żydowskich w międzywojennym Lublinie 
• dr hab. Adam Kopciowski (UMCS), Prasa lubelskich Żydów 
• mgr Piotr Nazaruk (Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”), Żydowskie toponimy Lublina 
Dyskusja 
17:30-18:00 Przerwa kawowa
 
 
Sesja czwarta 
ZAPOMNIANE POSTACI ŻYDOWSKIEGO LUBLINA
18:00-19:30 
Moderator: dr hab. Andrzej Trzciński (UMCS) 
• starszy kustosz Renata Bartnik (Muzeum Lubelskie), Malarze żydowscy z Lublina 
• dr hab. Jerzy Żywicki (UMCS), Henryk Bekker – modernistyczny architekt międzywojennego Lublina 
• dr Monika Szabłowska-Zaremba (KUL), Lublin był jej miłością – szkic o Beli Szpiro Nisenbaum 
Dyskusja 
 
 
 
22 czerwca 2017 r.
 
Sesja piąta 
LITERACKIE OBLICZA POLSKO-ŻYDOWSKIEGO LUBLINA
9:30-11:00 
Moderator: dr Agnieszka Karczewska (KUL) 
• prof. dr hab. Sławomir Jacek Żurek (KUL), Żydowski Lublin jako obiekt fascynacji poetów polskich 
• dr Anna Jeziorkowska-Polakowska (KUL), Zapomniana twórczość Malwiny Meyersonowej 
• prof. dr hab. Monika Adamczyk-Garbowska (UMCS), Lublin i Lubelszczyzna w twórczości Jakowa Glatsztejna 
Dyskusja
 
 
Sesja szósta 
ZAGŁADA LUBELSKICH ŻYDÓW I JEJ NASTĘPSTWA
11:00-12:30 
Moderator: dr hab. Adam Kopciowski (UMCS) 
• starszy kustosz Wiesław Wysok (Muzeum na Majdanku), Niemiecki obóz koncentracyjny na Majdanku jako miejsce zagłady lubelskich Żydów 
•  kustosz Krzysztof Banach (Państwowe Muzeum na Majdanku), Nowe ustalenia dotyczące lokalizacji i topograi getta na Majdanie Tatarskim 
• prof. dr hab. Bożena Szaynok (UWr), „Ani wojna, ani pokój”. Żydzi na Lubelszczyźnie po zakończeniu działań wojennych (lipiec 1944) 
Dyskusja 
12:30-13:00 Przerwa kawowa
 
 
Sesja siódma 
PAMIĘĆ I POSTPAMIĘĆ O ŻYDACH W LUBLINIE
13:00-14:30 
Moderator: dr Monika Szabłowska-Zaremba (KUL) 
• dr Marta Kubiszyn (UMCS), Nieistniejąca dzielnica żydowska na Podzamczu w świetle wspomnień przedwojennych mieszkańców Lublina 
• mgr Joanna Zętar (Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN”), Miejsce – (Nie)Obecność – Pamięć. Praca z pamięcią o żydowskim Lublinie na przykładzie  wybranych działań Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” 
• ks. prof. dr hab. Alfred Wierzbicki (KUL), Moje poznawanie żydowskiego Lublina bez Żydów. Próba raportu 
Dyskusja 
15:00 Podsumowanie i zakończenie konferencji

 

Rodzaje działań: sesja naukowa
Programy: Inne