2000

2000

Program "Sprawiedliwi wśród Narodów Świata"

Początki programu poświęconego Sprawiedliwym sięgają roku 2000, kiedy to ośrodek przygotowywał pierwsze Misterium Pamięci „Jedna Ziemia – Dwie Świątynie”. Jednym z jego kluczowych elementów były historie osób nagrodzonych medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. Wtedy właśnie zostały zarejestrowane w ośrodku pierwsze wspomnienia Sprawiedliwych.

 

Program ten rozwijał się i nadal były nagrywane relacje Sprawiedliwych, zarówno tych których historie były związane z Lublinem, jak i z regionem. Powstała też strona internetowa projektu. W roku 2007 ośrodek rozpoczął realizację projektu „Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata”. W ramach tego projektu, w 2008 roku, powstała nowa strona internetowa poświęcona „Sprawiedliwym”, zostały też opublikowane dwie książki Kręgi Pamięci opisujące działania artystyczne ośrodka dotyczące Zagłady Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Relacje.

Na zakończenie projektu w dniach 26 – 27 września 2008 roku w przestrzeni placu Zamkowego, zostało przeprowadzone Misterium Pamięci „Pamięć Światła – Pamięć Sprawiedliwych”.

Efektem projektu stała się też wystawa „Pamięć Światła – Pamięć Sprawiedliwych”. Oto kilka zdań opisujących i podsumowujących ten projekt:

Chcąc ocalić pamięć o tym strasznym czasie, ale pamięć utrwaloną w opowieści, zaczęliśmy w Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN” nagrywać wspomnienia świadków. W ich głosie, sposobie opowiadania można znaleźć coś więcej niż w książkach i podręcznikach. Wyjątkowe znaczenie wśród wspomnień z czasów Zagłady mają relacje osób odznaczonych medalem „Sprawiedliwych wśród Narodów Świata”. To właśnie Sprawiedliwi, ratując życie Żydów z narażeniem własnego, potrafili przeciwstawić się wszechobecnemu złu. To, co robili, było jak światło w głębokiej ciemności. Dlatego projekt dokumentowania i opracowywania tych historii oraz przywracania o nich pamięci nazwaliśmy: „Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata”. Ten sam tytuł nosi książka zawierająca wspomniane historie.
Historie Sprawiedliwych są wciąż mało znane. Często nie są też traktowane przez samych Sprawiedliwych oraz ich rodziny jako powód do dumy, ale jako coś, o czym lepiej nie mówić. Budzi to w nas głęboki sprzeciw – chcielibyśmy to zmienić i mamy nadzieję, że nasze działania przyczynią się do tego.
Wierzymy, że historie, które zostały zapisane w książce Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Relacje, powrócą tam, gdzie się wydarzyły i że znajdą swoich „opiekunów” – tych, którzy nie pozwolą o nich zapomnieć.

W roku 2010 ośrodek opublikował książkę „Światła w Ciemności – Sprawiedliwi wśród Narodów Świata” z materiałami edukacyjnymi przeznaczonymi do wykorzystania przez nauczycieli.

 

Tomasz Pietrasiewicz

Rodzaje działań: program
Programy: "Brama Pamięci", Edukacja