12.10.2011

12.10.2011 - 14.10.2011

POLECAMY! Cienie i urojenie. Wielokulturowy, wieloetniczny i wielonarodowy obraz Janowa Lubelskiego

Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN":
Cienie  i  urojenie. Wielokulturowy, wieloetniczny i wielonarodowy obraz Janowa Lubelskiego - projekt werbalno-wizualny o historii i roli dziejowej mniejszości etnicznych, narodowych, narodowościowych i kulturowych Janowa Lubelskiego i okolicznych wsi.

W dniu 13 października 2011 r. w auli Liceum Ogólnokształcącego im. Bohaterów Porytowego Wzgórza w Janowie Lubelskim zrealizowany został projekt werbalno-wizualny o historii i roli dziejowej mniejszości etnicznych, narodowych, narodowościowych i kulturowych Janowa Lubelskiego i okolicznych wsi.

Projekt prezentowany był dwukrotnie: od godziny 9: 00 młodzieży szkolnej, od godziny 17:00 wszystkim chętnym, którzy zechcą poświęcić swój czas i zapoznać się z wielokulturowością Ziemi Janowskiej.

Tytuł projektu (Cienie i urojenie) stanowi odniesienie do „Ceneurene”, napisanego w języku jidysz dzieła określanego potocznie mianem „Biblii kobiecej”. Zostało ono napisane przez Jaakowa ben Icchaka Aszkenazego (Askenazisa), który podpisywał się jako Jaakow Janower (Jakub z Janowa). Zgodnie z tradycją żydowską, potwierdzaną przez historyków literatury jidysz i badaczy dziejów środkowoeuropejskiej diaspory żydowskiej, miał on pochodzić z Janowa Lubelskiego. Czy pochodził...? Próba odpowiedzi na to pytanie stanowiła jeden z elementów projektu werbalno-wizualnego realizowanego w ramach konkursu Ministerstwa Spraw Zagranicznych na najlepszy projekt zrealizowany w ramach akcji „POLSKA DLA WSZYSTKICH” organizowanej z inicjatywy Koalicji Przeciw Antysemityzmowi. W Janowie Lubelskim chyba również warto wykazywać, że wszelkie anty... i ...fobie związane z mniejszościami uwarunkowane są nade wszystko nieznajomością historii miasta, które przesiąknięte było w przeszłości tolerancją i wielokulturowością.

Uzupełnieniem prelekcji, połączonej w prezentacją źródeł wiedzy, byłą wystawa obrazów Mieczysława Kukowskiego zatytułowana „Twarze Holocaustu”. Kolekcja obrazów wymienionego artysty, o tematyce żydowskiej, była wcześniej prezentowana m.in. w Państwowym Muzeum na Majdanku. W Janowie Lubelskim wystawiona zostałą tylko cząstka tej kolekcji, jako odwzorowanie na płótnie pamięci wizualnej, wspomnienia o mieszkańcach lubelskiego sztetl. Niestety janowskie sztetl nie zostało odwzorowane ręką artysty.
Prelekcja składała się z ośmiu części, w których zostały  zaprezentowane wybrane elementy wiedzy o mniejszościach: żydowskiej, tatarskiej, ormiańskiej, rosyjskiej i romskiej, obecnych na Ziemi Janowskiej w przeszłości. Kontekstualne odniesienia do obecności mniejszości tureckiej, węgierskiej, niemieckiej, białoruskiej, ukraińskiej i słowackiej stanowić będą uzupełnienie wywodu podstawowego.
Projekt „Cienie i urojenie”, to próba wprowadzenia do dyskursu historycznego i regionalistycznego wyrugowanych z niego cieni przeszłości – wielokulturowej, polietnicznej i interwyznaniowej, to prób zamienienia stereotypowych urojeń o mniejszościach, w wiedzę o ludziach tworzących historię lokalnej społeczności – ludziach mówiących rożnymi językami; wliczających się i wliczanych w poczet różnych religii, wyznań i obrządków religijnych; zróżnicowanych etnicznie i kulturowo.


Jeśli, drogi czytelniku, uznasz, że warto powędrować szlakiem mniejszości kulturowych, etnicznych i religijnych przez historię prowincjonalnego miasteczka Biała, później Janowa, ...Janowa od Łaski, ...Janowa Ordynackiego a obecnie Janowa Lubelskiego i okolicznych wsi, to o godzinie 17:00, 13 października br. odwiedź janowskie (stare) LO.

Andrzej Albiniak