27.03.2011

27.03.2011 - 17.04.2011

Projekt „W poszukiwaniu Lubliniaków – Francja”

W okresie od 27 marca do 17 kwietnia 2011 roku pracownicy Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN”, Tomasz Czajkowski i Agnieszka Zachariewicz, realizowali projekt „W poszukiwaniu Lubliniaków – Francja”.Celem projektu było dotarcie do żyjących obecnie we Francji żydowskich emigrantów wywodzących się z Lublina i Lubelszczyzny i ich rodzin, nagranie ich wspomnień, a także pozyskanie archiwalnych fotografii, dokumentów z ich zbiorów.

W ramach projektu nagrano 21 osób i pozyskano w formie zdigitalizowanej ponad 150 sztuk materiałów ikonograficznych: fotografii, dokumentów, rękopisów, map pamięci itp. Wywiady przeprowadzano, łącząc klasyczną metodę biograficzną z kwestionariuszową. Najważniejsze poruszane w rozmowach tematy to: życie przed wybuchem II wojny światowej, wojenne historie rodzin, emigracja i losy emigrantów we Francji, historia i aktualna działalność ziomkostw, przemiany tożsamości kolejnych pokoleń emigrantów oraz rodzinny przekaz pamięci.

Warto podkreślić, iż 7 osób spośród nagranych należy do pierwszego pokolenia emigrantów, urodzonych przed II wojną światową w Polsce. Najstarszy rozmówca urodził się w 1919 roku, najmłodszy - w 1975. Nagrane osoby wywodzą się z Lublina (8 osób), a także z Annopola, Bełżyc, Grabowca, Kraśnika, Kurowa, Opola Lubelskiego, Rudy Opalin k. Chełma. Relacje nagrywane były w językach: francuskim (15), polskim (7), angielskim (1). Zarejestrowane zostały techniką video (20 osób) i audio. Łączny czas wszystkich nagrań to prawie 44 godziny.

W trakcie projektu udało się również odwiedzić podparyski cmentarz w Bagneux, gdzie znajduje się obelisk poświęcony lubelskim Żydom oraz pochowani są członkowie Ziomkostwa Lubelskiego w Paryżu.  

Nagrane relacje oraz pozyskane materiały ikonograficzne są obecnie opracowywane. Wszystkie materiały umieszczone zostaną na stronie internetowej Ośrodka, a te dotyczące Lublina zostaną wykorzystane w planowanej na 2012 rok publikacji książkowej.

Serdecznie dziękujemy osobom, które zgodziły się podzielić z nami swoimi wspomnieniami oraz wszystkim tym, którzy pomagali nam w trakcie projektu. Szczególne słowa podziękowania kierujemy na ręce Pana Anatola Binsztoka, Pani Léi Kichelewski, Państwa Leny i Fernanda Zerbib - członków zarządu Ziomkostwa Lubelskiego w Paryżu.

Osoby nagrane w ramach projektu (w porządku alfabetycznym): Charles Bages, Henriette Bages, Maurice Bajcz, Anatol Binsztok, Simon Fersztman, Sylvain Fersztman, Hersz Franenberg, Evelyne Goldman, Talila Guteville, Beatrice Guthart, Léa Kichelewski, Alexandre Messer, Benjamin Orenstein, Emile Papiernik, Dina Rotsztein, Joseph Tauber, Fernand Zerbib, Lena Zerbib, Sophie Zysman, osoba, która zastrzegła sobie anonimowość oraz Michał Zulauf (lubelski opozycjonista z lat 80. XX w. nagrany w związku z projektem Siła Wolnego Słowa).

Rodzaje działań: projekt
Programy: "Brama Pamięci", Historia Mówiona