Listy do Henia. Dzień Pamięci o Holokauście i Przeciwdziałaniu Zbrodniom przeciwko Ludzkości. (19.4.2008)

Dzień Pamięci o Holocauście i Przeciwdziałaniu Zbrodniom przeciw Ludzkości

 

 

Miejsce, do którego Cię zapraszamy, nie wyróżnia się niczym szczególnym. Mijasz je wielokrotnie kiedy idziesz przez miasto. Adres: Krakowskie Przedmieście 64. Wejście do banku. W maju 1939 roku właśnie tu na chwilę stanął sześcioletni żydowski chłopczyk Henio Żytomirski. Z końcem wakacji miał rozpocząć naukę w szkole.

1 września wybuchła druga wojna światowa. 24 marca władze okupacyjne ogłosiły zarządzenie o utworzeniu getta na Podzamczu; ze względu na dobro publiczne została z natychmiastowa mocą utworzona zamknięta dzielnica mieszkaniowa. We wspomnianej dzielnicy winni byli zamieszkać wszyscy osiadli w Lublinie Żydzi. Ludności żydowskiej zabroniony został stały pobyt poza gettem.

Pod koniec marca hitlerowcy przenieśli rodzinę Żytomirskich z ulicy Szewskiej 3 na ulicę Kowalską. Rok później, 16 marca 1942 roku rozpoczęła się likwidacja lubelskiego getta. Był to początek Akcji Reinhardt zmierzającej do "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej" na terenie Generalnej Guberni. 16 kwietnia 1942 rodzina Żytomirskich trafiła do utworzonego na Majdanie Tatarskim getta. 9 listopada również i to getto zostało zlikwidowane. Około 3 tysięcy osób poprowadzono na Majdanek. Wśród nich był prawdopodobnie Henio. Po selekcji kobiety, dzieci i starcy zostali skierowani do komory gazowej. Zanim się dokonało, Henio przystanął. Ktoś zrobił mu zdjęcie. Zdjęcie ocalało.

40 tysięcy nazwisk i twarzy nie jest do wyobrażenia, do poznania, do zapamiętania. Zapamiętaj jedną.
Nieśmiały uśmiech, biała koszulka z kołnierzykiem, spodenki w kratkę, włosy zaczesane w prawo, skarpetki w paski... Henio, Chaim.

Henio Żytomirski,
ul. Kowalska 11, Lublin

"Listy do Henia" to coroczne przedsięwzięcie organizowane przez Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN" i działającą w Ośrodku Akademię Obywatelską, upamiętniające zagładę lubelskich Żydów, ktorych symbolem jest sześcioletni chłopczyk - Henio Chaim Żytomirski.

Dokumentacja wydarzenia w zasobie Archiwum Ośrodka "Brama Grodzka - Teatr NN"

23 fot., Archiwum Foto TNN, sygn: DVD_2008_04