Kolekcja kolorowych zdjęć lubelskiego getta Maxa Kirnbergera

Lublin 1940. Fotografie getta


Jesienią 2007 roku dotarła do Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” informacja, że w zbiorach Deutches Historisches Museum w Berlinie znajduje się kolekcja zdjęć wykonanych w lubelskim getcie. Wstępna kwerenda w berlińskim muzeum wykazała, że w zasobie znajduje się około 70 kolorowych zdjęć, które prawdopodobnie zostały wykonane w lubelskim getcie.

W tym samym czasie pojawiła się w ośrodku Ulrike Grossarth z Drezna, która poszukiwała w Lublinie materiałów do swojego projektu artystycznego, w którym między innymi wykorzystywała fotografie Stefana Kiełszni. Rozmowa o kolekcji zdjęć z Lublina znajdujących się w Berlinie spowodowała, że spotkała się ona z pracownikami DHM i pomogła w pozyskaniu fotografii.


Od 30 czerwca 2008 roku ośrodek jest w posiadaniu kolekcji zdjęć wykonanych na terenie lubelskiego getta. Jest to 70 kolorowych fotografii. Zdjęcia przedstawiają życie codzienne w Lublinie w okresie okupacji, najwięcej z nich zostało wykonanych na terenie getta, przedstawiają pojedyncze postaci, m.in.: nosiwodę, brodatego mężczyznę podpierającego się laską, kobietę sprzedającą placki ziemniaczane, a także grupy ludzi: tłum na ulicy Cyruliczej, dwie kobiety na Placu po Farze oparte o ogrodzenie getta. Ludzie utrwaleni są na tle architektury lub w kontekście ulicy, placu, targu. Na zdjęciach pojawia się ulica Szeroka, Krawiecka, Brama Grodzka, a także Wieża Trynitarska. Max Kirnberger wykonał także fotografie poza obszarem getta: na ulicy Królewskiej i Krakowskim Przedmieściu. Część zdjęć jest wyraźnie pozowana, ale wiele stanowi utrwalenie chwili bez ingerencji fotografa w układ i kompozycję kadru.


Zdjęcia zostały wykonane około 1940 roku. Ich autorem jest Max Kirnberger. Max Kirnberger urodził się w 1902 roku w Landsberg/Lech. Przed wojną był nauczycielem w szkole dla niesłyszących w Straubing. Jako pasjonat-amator zajmował się fotografią. Podczas wojny służył jako oficer w oddziale informacyjnym, m.in. w Polsce. Z tego okresu pochodzą zdjęcia, pokazujące życie podczas okupacji w Rzeszowie, Zamościu, Izbicy i Lublinie. Deutches Historisches Museum w Berlinie posiada w swoich zbiorach 482 kolorowe negatywy wykonane przez Kirnbergera w okresie 1937–1941. Kirnberger skończył służbę na froncie w 1942 roku z powodu choroby. Po wojnie wrócił do zawodu nauczyciela w szkole dla niesłyszących, prowadził także zajęcia z fotografii, był autorem wielu artykułów i książek poświęconych fotografii. Zmarł w 1983 roku.

 

 
 
Mieszkaniec lubelskiego getta
fot. Max Kirnberger/DHM
Brama Grodzka
fot. Max Kirnberger/DHM
Żydówki na Krakowskim Przedmieściu
fot. Max Kirnberger/DHM



Obejrzyj>>> wszystkie zdjęcia Maxa Kirnbergera z lubelskiego getta

 



W zasobie Deutches Historisches Museum w Berlinie znajduje się także kolekcja zdjęć z getta w Izbicy oraz zdjęcia wykonane w Zamościu i jego okolicach.
 
Ulica Lubelska w Izbicy
fot. Max Kirnberger/DHM
Rynek w Zamościu podczas okupacji
fot. Max Kirnberger/DHM
 
 
 

W 2010 roku, z okazji 68 rocznicy zagłady lubelskiego getta, przypadającej na 16 marca, Ośrodek „Brama Grodzka – Teatr NN” wydał album zawierający fotografie Maxa Kirnbergera, zatytułowany Lublin 1940. Max Kirnberger. Fotografie Getta.


Czytaj więcej>>> o albumie Lublin 1940. Max Kirnberger. Fotografie Getta

 


Joanna Zętar
Opis zdjęć: Marcin Fedorowicz


 
 
English         Hebrew         Deutsch