Widoki Lublina – drzeworyty Maksymiliana Brożka (1939)

„Z 1939 roku pochodzi duży zespół rysunków, akwarel, drzeworytów i litografii Maksymiliana Brożka (1897–1977). Brożek pokazuje w nim, obok widoków ogólnych Lublina, większość znanych już motywów jak bramy Starego Miasta w różnych ujęciach, Zamek, kościoły. Rysunki i akwarele utrzymane są w konwencji realistycznej, najczęściej w formie swobodnego, malarskiego szkicu. Najciekawsze i najbardziej dojrzale artystycznie są drzeworyty, działające mocnym kontrastem czerni i bieli, gdzie z głębokiego mroku cienkimi, białymi liniami wydobywa kontury i podziały staromiejskich budowli [...]”.
R. Bartnik, Widoki Lublina w zbiorach graficznych Muzeum Lubelskiego, Lublin 2000.
 
 


Spis treści:
1. O autorze
2. Historia dzieła
3. Opis
4. Literatura



O autorze

Maksymilian Brożek urodził się w 1897 roku w Tarnowie. Naukę rozpoczętą w Instytucie Robót Ręcznych w Warszawie kontynuował na krakowskiej ASP w latach 1916–1923 (uczęszczał m.in. do pracowni Jacka Malczewskiego). Do wybuchu II wojny światowej mieszkał w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie uczył rysunku technicznego. Był grafikiem, ilustratorem książek (ilustracje do utworów Adama Mickiewicza) i malarzem; wśród jego prac znajdują się portrety, pejzaże (w tym architektoniczne) i sceny rodzajowe. Nazywano go „ostatnim malarzem Młodej Polski”. Zmarł w 1977 roku w Limanowej.



Historia dzieła

Przebywając w Lublinie w 1939 roku, Maksymilian Brożek wykonał serię szkiców, akwarel i grafik przedstawiających panoramy Lublina oraz poszczególne budowle, np. Bramę Krakowską i Bramę Grodzką (w kilku ujęciach), Zamek i wybrane kościoły. Wiadomo, że tuż przed wojną artysta wydał tekę autolitografii z lubelskimi zabytkami. W trakcie wojny jej nakład zaginął, jedynie kilka próbnych odbitek zachował W. Grabowski – dzierżawca drukarni, w której je wykonywano.



Opis

Rysunki i akwarele Maksymiliana Brożka mają charakter swobodnych realistycznych szkiców, jego grafiki natomiast dążą ku nastrojowości. Widać to na przykładzie drzeworytu Brama Grodzka. Został on skomponowany na zasadzie kontrastów: ciemne (dominujące) płaszczyzny zostały zderzone z jasnymi (mniejszymi, lecz o dużym ładunku ekspresji), płynne giętkie kontury tworzące zarysy budynków kontrastują z prostymi ostrymi kreskami wypełnienia. Te pozorne dysonanse znajdują się w doskonałej równowadze i składają się w harmonijną całość, w której dynamika splata się z nastrojowością.

 

Opracowała: Anna Kiszka
Redakcja: Monika Śliwińska