Andrzej Polakowski (ur. 1937)

Andrzej Polakowski urodził się w 1937 roku w Częstochowie. Fotograf, członek Związku Polskich Artystów Fotografików oraz honorowy członek Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego.


Andrzej Polakowski ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Lublinie, a następnie Wydział Budownictwa Politechniki Poznańskiej i Studium Podyplomowe Politechniki Warszawskiej. Był długoletnim prezesem oraz wiceprezesem do spraw artystycznych Lubelskiego Towarzystwa Fotograficznego. Obecnie ma status członka honorowego Towarzystwa.
Zajmuje się fotografią artystyczną, eksperymentalną – „poszukującą”, jak również reportażową, dokumentalną. Ponadto fotograf nie stroni od działań z pogranicza fotografii oraz plastyki, wykonuje kolaże i fotomontaże. Jego bogata twórczość obejmuje m.in. dokumentację lubelskiego życia artystycznego, reportaże społeczno-obyczajowe czy surrealne pejzaże. Jednak najbardziej charakterystycznym sposobem wypowiedzi jest dla fotografa reportaż.
Do najsłynniejszych realizacji Andrzeja Polakowskiego należy pochodząca z lat 1966–1967 seria fotografii społeczności romskiej. Składa się ona z 68 zdjęć o kwadratowym formacie wykonanych na terenie Lubelszczyzny w kilka lat po przymusowym osiedleniu Romów w myśl dekretu władz PRL. Zdjęcia pochodzą m.in. z Grabowca, Kraśnika Fabrycznego, Lubartowa, Parczewa, Puław, Radzynia, okolic Hrubieszowa i Lublina. Początkowo fotograf wykonywał zdjęcia według wskazówek Zdzisława Kazimierczaka, były one bowiem przeznaczone do zilustrowania zbioru reportaży poświęconych tematyce romskiej, zatytułowanego później Pożegnanie taboru. Zaangażowanie Polakowskiego okazało się jednak na tyle duże, że zaczął fotografować również samodzielnie. Fotografie Romów autorstwa Polakowskiego są nieocenionym dokumentem schyłku epoki cygańskich taborów i jednocześnie jednym z największych osiągnięć artystycznych fotografa.
Andrzej Polakowski uczestniczył w wielu wystawach zbiorowych, krajowych i zagranicznych, m.in. w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Szwecji, Rosji, Czechach. Ma na swoim koncie również kilkadziesiąt wystaw indywidualnych, nagród i wyróżnień. Wydał kilka albumów autorskich, m.in.: Plastyka lubelska: malarstwo, grafika, rzeźba, Majdanek, Pożegnanie taboru.
W 2011 roku został uhonorowany Medalem Prezydenta Miasta Lublina.
 

Opracowała: Kamila Leśniak


Literatura

Andrzej Polakowski, [online] http://www.zpaf.lublin.pl/?page_id=135, [dostęp] 27.04.2012.
Polakowski A., Wędrowałem za taborem. Rozmowa z Andrzejem Polakowskim, rozm. M. Bożko, „Dziennik Wschodni” 1.02.2008.
Góra A., To cygany są, „Odra” 2009, nr 7/8, [online] http://www.romowie.info/post/to-cygany-sa/239, [dostęp] 27.04.2012.
Grygiel M., Fotografie sprzed 40 lat: przymusowy postój polskich Cyganów, [online] http://fototapeta.art.pl/2009/tbr.php, [dostęp] 27.04.2012.
Kazimierczuk Z., Pożegnanie taboru, Lublin 1968.
Kiszka A., Czas wędrowania i czas osiedlenia. Zatrzymane tabory w fotografii Andrzeja Polakowskiego, „kultura enter. Miesięcznik wymiany idei” [online], http://www.kulturaenter.pl/0/02sw2.html, [dostęp] 27.04.2012.
Magierski J., Lubelskie Towarzystwo Fotograficzne, „Kwartalnik WDK” 1987 (R. XVI), s. 16–23.
Polakowski A., Pożegnanie taboru: fotografie 1967, Lublin 2007.