Urny Wolności

CO PIĘĆ LAT, W ROCZNICĘ WYBORÓW 4 CZERWCA 1989 ROKU OŚRODEK "BRAMA GRODZKA - TEATR NN" ORGANIZUJE AKCJĘ ARTYSTYCZNO-EDUKACYJNĄ „URNY WOLNOŚCI”. Po raz pierwszy urny na Placu Litewskim stanęły w 2009 roku. Pięć lat później urny pojawiły się również w innych miastach Polski.

2009

    

4 czerwca 2009 roku na Placu Litewskim w Lublinie zostały ustawione “urny wyborcze”.

Każda z “urn” była symbolem przypominającym o przełomowych w historii Polski wyborach 4 czerwca 1989 roku. Dzięki tym wyborom, nastąpił bezkrwawy koniec komunizmu w Polsce. Wtedy “Duch wolności” ruszył z Polski, przeszedł przez inne kraje Europy Środkowo-Wschodniej, burząc w nich komunizm. 4 czerwca wyprzedził "jesień ludów" w Europie. Dramatyczny charakter miały wypadki w Bukareszcie, w listopadzie zburzono Mur Berliński. Spektakularność tego ostatniego wydarzenia przysłoniła fakt, że drogę zmian w Europie w latach 1989-1991 otworzył skromny z wyglądu obiekt - zwykła wyborcza urna. Ten przedmiot jest prawdziwym symbolem zmian jakie zaszły w Europie w 1989 roku

 

Elementem wystawy na Placu Litewskim było również siedem urn wyborczych, gotowych do wysłania przesyłek pocztowych. Cztery z nich wysłano do Pragi, Berlina, Budapesztu i Bukaresztu, a więc do miast, w których jesienią 1989 roku rozegrały się wydarzenia związane z upadkiem komunizmu. Jedną przesyłkę nadano do Brukseli na adres Komisji Europejskiej. Kolejne dwie wysłano do miast stolic państw, w których mieszkańcy nie uczestniczą w wyborach, Mińska i Pekinu. W tym ostatnim z miast właśnie 4 czerwca 1989 doszło do krwawych wydarzeń na placu Tian’anmen. Przesyłki te były opatrzone napisem: "Uwaga delikatne – Duch Wolności".

 

2014 

4 czerwca 2014 roku, czyli 25 lat po pamiętnych wyborach, "urny wyborcze" ponownie pojawiły się na Placu Litewskim w Lublinie.

W tym dniu podobne akcje odbyły się w kilkudziesięciu największych, miastach Polski. Urny, które po raz pierwszy ustawiono w Lublinie w 2009 roku, stały się elementem ogólnopolskich obchodów.
 

    

W Domu Słów Ośrodka “Brama Grodzka - Teatr NN” odbyło się "Misterium Pamięci - 25 lat wolności", w którym wzięli udział lubelscy bohaterowie 4 czerwca oraz zaproszony gość honorowy Zbigniew Bujak. Podzieli się oni swoimi wspomnieniami z uczniami II Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Hetmana Zamoyskiego i III Liceum Ogólnokształcącego im. Unii Lubelskiej w Lublinie oraz pracownikami programu Historia Mówiona.

 

4 czerwca 2014 roku Zbigniew Bujak odtworzył wystawę "Majdan Wolności". Na wystawie zaprezentowane zostały prace artystów grafików, projektantów, architektów i designerów z całej Ukrainy, którzy tworząc plakaty, koszulki, pocztówki i inne formy użytkowo – artystyczne, włączyli się w rewolucję. Prace te nie powstały na zlecenie galerii, ale z potrzeby serca; wyrażają pragnienie wolności, niezgodę na przemoc, solidarność z ofiarami oraz potrzebę walki o niepodległą Ukrainę. Ukraińscy artyści na czas rewolucji zamienili swoją codzienną działalność twórczą na dyżurowanie w szpitalach, przygotowywanie i roznoszenie posiłków oraz inne prace służące wsparciu walczących o wolność. Jednak obecność na Majdanie – spotkania z walczącymi na barykadach czy śledzenie wydarzeń w mediach, zainspirowały ich do stworzenia prac dokumentujących lub wspierających kijowską rewolucję. Drukowane słowo i szybko naszkicowana ilustracja, stały się nierozłączną częścią rewolucji na Majdanie.  



Ośrodek “Brama Grodzka - Teatr NN” wydał kolejny tom pisma Scriptores "Lublin – polska transformacja 1989–1991", poświęcony wyborom 1989 roku i przemianom w pierwszych latach wolności, szczególnie w Lublinie, incydentalnie zaś w województwie lubelskim. W publikacji zamieszczono między innymi wspomnienia członków lubelskiego Komitetu Obywatelskiego, wypowiedzi osób, które przeprowadziły ówczesną kampanię, wspomnienia o senatorach i posłach bądź wypowiedzi samych posłów z województwa lubelskiego. 
 


 
 POLSKA - MARZENIE

  

  

 

4 czerwca zapraszamy mieszkańców Lublina do pisania o ich "wymarzonej Polsce" za dwadzieścia lat. Kartki z marzeniami wrzucone są do specjalnie przygotowanej "urny" na Placu Litewskim. Prezentujemy wybrane marzenia z 2009 i 2014 roku.