Maszyny introligatorskie

Introligatornia wyposażona jest w maszyny introligatorskie takie jak: zszywarki, krajarki, perforatorka i bigówka, złociarki, maszyna do wyoblania grzbietów, ściski introligatorskie. 

MASZYNA ZSZYWAJĄCA DRUTEM

Producent: Zakłady Mechaniczne Przemysłu Poligraficznego GRAFMASZ Łódź. Typ: ZD 184. Rok produkcji: 1974. Nr fabryczny: 1140. Ciężar: 280 kg. Maksymalna grubość zszywania 20 mm, maksymalna szerokość zszywki 14 mm. Maszyna do łączenia broszur i innych periodyków.

Składa się z:
1. korpusu,
2. mechanizmu napędu,
3. mechanizmu podającego drut,
4. aparatu zszywającego.

Najczęściej stosowane zszywanie to zszywanie zeszytowe (zszywanie rozłożonej składki przez grzbiet) oraz zszywanie blokowe (zszywanie bezpośrednio przez cały blok). Maszyna do Izby Drukarstwa trafiła z Lubelskiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli, gdzie była wykorzystywana w oficynie wydawniczej.

Fotografie: Marcin Butryn

NOŻYCE INTROLIGATORSKIE

Wyprodukowane najprawdopodobniej na początku XX wieku. Szerokość cięcia 1200mm. Maszyna posiada docisk nożny, przeciwwagę noża, ostrze zawiasowe kosz na odpady pod blatem, regulowaną korbą długość cięcia. Wyprodukowane najprawdopodobniej na początku XX wieku. Jeden z Lubelskich drukarzy powiedział, że sprowadził ją do Lublina kuśnierz do swojego zakładu, a potem trafiła do lubelskich drukarni.

Fotografie: Marcin Butryn

 

KRAJARKA INTROLIGATORSKA "Mansfeld"

Krajarka introligatorska l-nożowa, nr 23763a, prod. Chn. Mansfeld, Leipzig-Reudnitz (Niemcy). Maszyna została kupiona od przedstawiciela producenta Nic. Reisingera z Frankfurtu nad Menem. Wyprodukowana w latach 20-tych XX wieku. Szerokość cięcia: 65 cm. Gabaryty maszyny: 1200xllOOxl400 mm. Napęd ręczny.

Podstawowe zespoły i mechanizmy maszyny:
1. Stół krajarki z siodełkiem,
2. Belka dociskowa,
3. Belka nożowa, na której umocowany jest nóż introligatorski.

Proces technologiczny pracy na krajarce:

Krajarka introligatorska jest maszyną przeznaczoną do krojenia papieru oraz kartonu i innych materiałów introligatorskich, a także gotowych druków na odpowiednie formaty. Jest to maszyna obsługiwana przez krajacza, który posiada odpowiednie kwalifikacje do jej obsługi. Proces krojenia rozpoczyna się od ułożenia odpowiedniego stosu papieru lub druków na stole maszyny i dosunięciu go do ustawionego w określonej odległości siodełka i oporu bocznego. Następnie na tak ustawiony stos opuszczana jest belka dociskowa przyciskająca stos papieru do stołu maszyny, powodując jego unieruchomienie. Następnie przy pomocy specjalnej dźwigni metalowej krajacz opuszcza nóż introligatorski umieszczony w belce nożowej do dołu, powodując tym samym przecięcie papieru lub druków. Aby stos arkuszy papieru był przecięty do końca, nóż w swoim najniższym położeniu zagłębia się w tzw. szpaltę drewnianą lub plastikową umieszczoną na stole w linii cięcia, po czym nóż i belka dociskowa wracają do górnego położenia wyjściowego. W procesie cięcia nóż wykonuje ruch prostopadły do stołu maszyny. Kąt ostrza stalowego noża introligatorskiego o odpowiedniej twardości uzależniony jest od rodzaju krojonego materiału, czyli od oporu, jaki ten materiał stawia nożowi. Waha się on w granicach od 18 do 22 stopni.

Opracował: Tadeusz Filipek
Fotografie: Marcin Butryn

 

KRAJARKA JEDNONOŻOWA "Krause"

Krajarka introligatorska 1-nożowa, nr 36620, prod. firmy niemieckiej Karl Krause, Leipzig w latach 20-tych XX wieku. Maks. szerokość cięcia - 110 cm. Gabaryty maszyny: 1450x1650x1650 mm. Napęd ręczny.

Podstawowe zespoły i mechanizmy maszyny:
1. Stół krajarki z siodełkiem,
2. Belka dociskowa,
3. Belka nożowa z nożem introligatorskim.

Proces technologiczny pracy na krajarce:

Krajarka introligatorska jest maszyną przeznaczoną do krojenia wytworów papierniczych i innych materiałów introligatorskich, a także gotowych druków na odpowiednie formaty. Maszyna jest obsługiwana przez krajacza, który posiada odpowiednie kwalifikacje do jej obsługi. Proces technologiczny pracy na krajarce rozpoczyna się od ułożenia odpowiedniej wysokości stosu papieru lub druków na stole maszyny, a następnie ich wyrównania i dosunięcia do ustawionego w określonej odległości siodełka i oporu bocznego stołu maszyny. Na tak ustawiony stos papieru krajacz opuszcza belkę dociskową przy pomocy specjalnego pokrętła, powodując jego unieruchomienie. Następnie krajacz za pomocą koła zamachowego i dźwigni wprawia w ruch belkę nożową wraz z nożem introligatorskim, który przecina stos papieru lub druków. Aby stos był przecięty do końca, nóż w swoim najniższym położeniu zagłębia się w tzw. szpaltę drewnianą lub plastykową, umieszczoną w odpowiednim zagłębieniu na stole w linii cięcia. Po przecięciu stosu nóż i belkę dociskową ustawia się w górnym położeniu wyjściowym. W procesie krojenia nóż wykonuje ruch prostopadły do stołu maszyny. Kąt ostrza stalowego noża introligatorskiego o odpowiedniej twardości uzależniony jest od rodzaju krojonego materiału, czyli od oporu, jaki ten materiał stawia nożowi. Kąt ten waha się w granicach od 18 do 22 stopni.

Fotografie: Marcin Butryn

 

ZSZYWARKA INTROLIGATORSKA ELEKTRYCZNA

Zszywarka przekazana w darze przez Lubelskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli w 2010 r.

"Maszyny zszywające drutem stosuje się do łączenia broszur oraz tygodników, miesięczników i innych periodyków, których trwałość jest ograniczona. Maszyny zszywające drutem znajdują się w każdej introligatorni. Są to na ogół maszyny prostej konstrukcji o dużej wydajności. Mogą pracować jako oddzielne maszyny lub jako pomocnicze, przy innych maszynach poligraficznych".

za: Maszynoznawstwo poligraficzne, cz.2, WPLiS, Warszawa 1959.

Fotografie: Marcin Butryn

 

ZŁOCIARKA FIRMY KRAUSE

Prasa do tłoczenia służąca do wyciskania płaskich i wgłębnych rysunków oraz do drukowania na grzbietach i stronicach okładek. Mogą one służyć również do prasowania tektury oraz wycinania. Proces tłoczenia oraz druku potrzebuje dość znacznych sił, przy czym im powierzchnia docisku jest większa, tym siły muszą być większe. Zmiana prędkości tłoczenia od 20 do 100 cykli na minutę nie wpływa na wielkość siły docisku. Natomiast czas przebywania okładki pod formą oraz temperatura mają znaczny wpływ na wielkość wymaganej siły docisku, które przy wyższej temperaturze są mniejsze. Proces tłoczenia przeprowadza się między stołem a płytą górną. Stół podnosi się na opuszczanym i podnoszonym tyglu lub samoczynnie na przesuwanych prowadnicach. Egzemplarz pochodzi z drukarni z ulicy Cyruliczej w Lublinie.

Fotografie: Marcin Butryn