Litografia

Ulrike GrosarthLITOGRAFIA – technika graficzna druku płaskiego, rysunek przeznaczony do odbicia ryciny wykonywany jest na kamieniu litograficznym; także odbitka uzyskana tą techniką, na wypolerowanej powierzchni kamienia litograficznego wykonuje się rysunek kredką litograficzną, tłustą farbą lub odpowiednim tuszem, poczym zakwasza się kamień słabym roztworem kwasu azotowego połączonego z gumą arabską i powleka farbą drukarską, która przylega do miejsc zarysowanych, nie zatrzymując się na uodpornionej na nią kwasem powierzchni kamienia, odbitki wykonywane są na papierze pod prasą; w zależności od sposobu wykonania rysunku wyróżnia się rodzaje techniki litografii:
- sposób bezpośredni – rysunek wykonuje się na powierzchni kamienia lub blachy;
- sposób pośredni – przedruk; rysunek wykonany na papierze przenosi się w prasie na formę litograficzną;
- sposób druku wklęsłego – rysunek rytuje się lub trawi na wypolerowanej powierzchni kamienia.

W litografii zależnie od charakteru rysunku i użytego materiału rysunkowego, jak i narzędzi, stosuje się kamienie (blachy):
- gładkie– rysunki piórkiem, prószone, przedruki oraz techniki wklęsłe;
- groszkowane- rysunki kredką, lawowane, tamponowane oraz tzw. ossa-sepia (technika asfaltowa).

Od końca XIX wieku stosowane są także płyty aluminiowe (algrafia), jak i cynkowe (cynkografia).

Niemiecki grafik - A Senefelder w 1796 roku po raz pierwszy zastosował technikę litografii; z początku używana była jako technika reprodukcyjna, do powielania pisma; od połowy XIX wieku przyjęła się jako technika artystyczna w Europie, szczególnie we Francji, Anglii i Niemczech; w Polsce pierwszy zakład litograficzny założył w 1819 roku J. Siestrzyński w Warszawie.

Techniką litografii wykonywano ilustracje do książek i czasopism, powstawały odbitki portretów, pejzaży rysowane przez artystów takich jak F. Goya, E. Delacroix i innych.

Chromolitografia - litografia barwna – rozwinęła się około roku 1830 i wykorzystywana była przede wszystkim do reprodukowania dzieł malarskich, a z końcem XIX wieku do druku plakatów ( H. de Toulouse-Lautrec).

Litografia na zdjęciu autorstwa Ulrike Grosarth, druk Edyta Pietrzak.