Ekslibris Lubelski (1927-1957)

Spis treści

[RozwińZwiń]

Okres przedwojenny

Alojzy Leszek Gzella: W roku 1927 zorganizowano w Lublinie wystawę książki polskiej. Urządzony przy tej okazji pokaz ekslibrisów był pierwszą tego rodzaju ekspozycją w Polsce. Przysłali nań swoje prace najwybitniejsi współcześnie działający graficy polscy.

  

Dodajmy, że specjalnie na tą wystawę Kazimierz Wiszniewski wykonał drzeworytowy exlibris LTMK przedstawiający kamiennego lewka z gzymsu kamienicy w Rynku lubelskim. Lewek ten stał się odtąd symbolem lubelskich bibliofilów.

 

W trzy lata później odbyła się w Lublinie wystawa ekslibrisów słowiańskich i literatury związanej z ekslibrisologią. Wystawiali graficy: Bułgarii, Czechosłowacji i Jugosławii. Były też ekslibrisy rosyjskie tej miary twórców: W. A. Faworski, A. I. Krawczenko, W. N. Masiutin, N. I. Piskarew. Ukazał się wówczas specjalny katalog  wydany przez Wiktora Ziółkowskiego, który był inicjatorem i organizatorem zarówno poprzedniej, jak i tej wystawy. Katalog wydano jako trzeci tomik biblioteczki Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki. Na pierwszej wystawie prac członków Związku Polskich Artystów Plastyków w 1937 roku w Lublinie prawdopodobnie eksponowano ekslibrisy, bo w wydanym katalogu znajdują się reprodukcje ekslibrisów Czesława Stefańskiego dla Ireny Malinowskiej i M. Pajdowskiego oraz Kazimierza Wiszniewskiego dla ZPAP w Lublinie. [1]

 

>>> czytaj więcej o Lubelskim Towarzystwie Miłośników Ksiązki w Wydawnictwa LTMK

Okres powojenny (do 1957 r.)

Al. Leszek Gzella: Z następnym pokazem ekslibrisów spotykamy się już w latach powojennych. Na wystawie plastycznej okręgu lubelskiego w czerwcu 1945 roku były m. in. ekslibrisy Adama Półtawskiego. Jak dotychczas najciekawszą wystawą ekslibrisów była ekspozycja urządzona na 50 –lecie biblioteki im. Hieronima Łopacińskiego w 1957 roku. Nie będzie żadną przesadą, kiedy powie się, że dzięki koncepcji ukazania dorobku Lublina i województwa lubelskiego w dziedzinie grafiki książkowego znaku własnościowego, była to wystawa pionierska w kraju. Połączono ją z reaktywowaniem Lubelskiego Towarzystwa Miłośników Książki, przy którym powołano Koło Miłośników Ekslibrisu.

 

Warto choćby krótko przypomnieć, że na wystawie eksponowano bardzo dużo ciekawych, mało znanych ekslibrisów lubelskich. Pokazano odbitki pierwszych p r y m i t y w n y c h ekslibrisów z XV w., pisanych ręcznie na książkach, reprodukcje superekslibrisów z XVI w. Jana Firleja, Jana Osmólskiego oraz Jana Zamoyskiego. Oryginalne ekslibrisy zabytkowe otwierały miedziorytowy z 1736 roku Jana Fryderyka Sapiehy, kanclerza  W. Ks. Litewskiego, miedziorytowy z XVIII wieku księcia Aleksandra Lubomirskiego, szereg znaków bibliotek seminaryjnych i zakonnych. Współczesne ekslibrisy prezentowali graficy: E. Bartłomiejczyk, St. Ostoja – Chrostowski, A. Falkiewicz, J. Klukowski, J. Kurzątkowski, A. Młodzianowski, K. Pieniążek, A. Półtawski, T. Przypkowski, T. Siebielec, Cz. Stefański, K. Wiszniewski, M. Ziółkowski, H. Zwolakiewicz i inni. Wystawa ta doczekała się szeregu omówień w prasie dziennej oraz pismach periodycznych, a także bibliofilsko wydanego katalogu pt. „Ekslibris lubelski dawny i nowy” w opracowaniu Stefana Wojciechowskiego i Stanisława Oczkowskiego i w układzie graficznym Henryka Zwolakiewicza. Katalog tłoczono w Lubelskiej Drukarni Prasowej. [2]

 

Opracował Tomasz Pietrasiewicz
Redakcja Alicja Magiera, Agnieszka Wiśniewska

 

 

 

 

Przypisy

[1] Gzella Alojzy Leszek, Ekslibris, „Kalendarz Lubelski”, R. 1969, s. 177-178.
[2] Tamże, s. 178.